Poznaj Amerykę z Michałem Adamowskim (21) - Saguaro National Park (zdjęcia)

• Poznaj Amerykę z Michałem Adamowskim (20) - Key West (zdjęcia)

Arizona kojarzy się z pustynnym krajobrazem, czerwonymi skałami i bezkresnymi drogami, ale jednym z jej najbardziej charakterystycznych symboli jest saguaro - potężny kaktus przypominający swoim kształtem człowieka unoszącego ramiona. Największe skupiska tych roślin można zobaczyć w okolicach Tucson, gdzie znajduje się Saguaro National Park.

Park chroni fragment pustyni Sonora i ogromne skupiska charakterystycznych kaktusów. Co ciekawe, nie jest to jeden zwarty obszar. Saguaro National Park składa się z dwóch części - Rincon Mountain District po wschodniej stronie Tucson oraz Tucson Mountain District na zachodzie. Oba rejony dzieli miasto Tucson, a przejazd pomiędzy nimi zajmuje około 45-60 minut.

Pustynny gigant
Najważniejszym mieszkańcem parku jest oczywiście saguaro. To jeden z najbardziej charakterystycznych symboli amerykańskiego Południowego Zachodu. Dorosłe okazy mogą osiągać imponujące rozmiary, a ich długość życia może dochodzić nawet do około 250 lat.
Saguaro nie jest jednak tylko elementem pustynnego krajobrazu. Jego obecność ma ogromne znaczenie dla całego ekosystemu. Kwiaty kaktusa pojawiają się zazwyczaj od końca maja do lipca i stanowią pożywienie dla wielu gatunków zwierząt.
Spacer wśród setek, a miejscami tysięcy kaktusów daje niezwykłe wrażenie. Saguaros wyrastają z pustynnej ziemi niczym naturalny las, a ich sylwetki zmieniają się wraz z wysokością terenu i porą dnia.

Tucson Mountain District - Saguaro West
Zachodnia część parku, czyli Tucson Mountain District, słynie przede wszystkim z ogromnych skupisk saguaro. To właśnie tutaj można zobaczyć charakterystyczny "las" kaktusów rozciągający się po zboczach Tucson Mountains.
Jednym z najlepszych sposobów na poznanie tego obszaru jest przejazd Bajada Loop Drive. To malownicza trasa prowadząca przez pustynny krajobraz u podnóża gór. Droga pozwala zobaczyć ogromną liczbę saguaro bez konieczności pokonywania długich pieszych tras.
W zachodniej części parku znajduje się również wiele szlaków pozwalających wejść głębiej w pustynny krajobraz. Warto jednak pamiętać, że pustynia Sonora nie jest środowiskiem, które należy lekceważyć. Wysokie temperatury, brak wody i silne nasłonecznienie mogą sprawić, że nawet stosunkowo krótka wycieczka będzie wymagająca.

Rincon Mountain District - Saguaro East
Wschodnia część parku, Rincon Mountain District, oferuje nieco inny krajobraz. Oprócz ogromnych skupisk saguaro znajduje się tutaj pasmo Rincon Mountains, które wznosi się znacznie wyżej i tworzy tzw. "sky island" - odizolowany górski ekosystem otoczony pustynią.
W wyższych partiach można spotkać gatunki zwierząt, których nie kojarzymy z pustynną Arizoną. Park wymienia między innymi niedźwiedzie, pumy oraz ostronosy.
Najbardziej znaną trasą samochodową tej części parku jest Cactus Forest Scenic Loop Drive. Licząca około 13 km, pętla prowadzi przez Cactus Forest i oferuje liczne punkty widokowe, zatoczki oraz dojścia do szlaków.
To jedna z tych dróg, na których sama podróż jest atrakcją. Nie trzeba spieszyć się z przejazdem. Warto zatrzymywać się na wyznaczonych punktach, wysiąść z samochodu i przyjrzeć się pustyni z bliska.
Droga została wybudowana przez Civilian Conservation Corps (CCC) w latach 1936-1939. Program CCC powstał w czasach wielkiego kryzysu i angażował młodych Amerykanów w różnego rodzaju prace publiczne.
Trasa została zaprojektowana jako malownicza droga pozwalająca odwiedzającym spokojnie poznawać pustynny ekosystem. Do dziś zachowały się elementy pierwotnego założenia, między innymi kamienne mury oporowe, przepusty oraz punkty widokowe. W 1951 roku drogę przebudowano i utwardzono, a w 2006 roku przeprowadzono kolejną modernizację. Dzięki temu Cactus Forest Drive jest dzisiaj nie tylko wygodną trasą widokową, ale również częścią historii amerykańskiego systemu parków narodowych.

Szlaki piesze
Saguaro National Park można zwiedzać samochodem, ale dopiero zejście na szlak pozwala naprawdę poczuć pustynny krajobraz. Jedną z ciekawszych propozycji w Rincon Mountain District jest Freeman Homestead Trail. Trasa ma około 1 mili i prowadzi między innymi do pozostałości dawnego gospodarstwa. Po drodze można zobaczyć skupiska dużych saguaro oraz pustynne zagłębienie terenu. W okolicy można również spotkać sowy uszate.
Inną możliwością jest Loma Verde Loop, liczący około 6 kilometrów szlak prowadzi między innymi przez skupiska mesquite, sezonowe koryta cieków wodnych oraz pustynne równiny u podnóża gór. Dla bardziej doświadczonych turystów dostępne są znacznie dłuższe trasy prowadzące w głąb Rincon Mountains.
Przez park przebiega również fragment Arizona National Scenic Trail, który biegnie przez cały stan od granicy z Utah aż do granicy z Meksykiem. Około 27 kilometrów tego szlaku znajduje się na terenie Saguaro National Park.

Saguaro o zachodzie słońca
Pustynia Sonora szczególnie efektownie wygląda późnym popołudniem. Gdy słońce zaczyna schodzić nisko nad horyzontem, charakterystyczne sylwetki kaktusów stają się niemal czarnymi konturami na tle pomarańczowego i czerwonego nieba.
National Park Service wskazuje kilka dobrych miejsc do obserwowania zachodu słońca.
We wschodniej części parku warto zatrzymać się między innymi przy Javelina Rocks, znajdującym się przy Cactus Forest Loop Drive. Dobrym punktem jest również Tanque Verde Ridge Trail, skąd już po krótkim podejściu można uzyskać szeroki widok w kierunku zachodnim.
Warto pamiętać, że w zachodniej części popularnym miejscem obserwacji zachodu jest Gates Pass, ale znajduje się on już na terenie sąsiedniego Tucson Mountain Park, a nie bezpośrednio w granicach Saguaro National Park.

Park po zmroku
Saguaro National Park jest również doskonałym miejscem do obserwowania nocnego nieba. Po zachodzie słońca pustynia nabiera zupełnie innego charakteru.
Wschodnia część parku oferuje możliwość obserwowania gwiazd między innymi wzdłuż Cactus Forest Drive, gdzie znajdują się punkty widokowe i miejsca umożliwiające zatrzymanie się. W zachodniej części nocne spacery możliwe są między innymi wzdłuż Bajada Loop Drive, która po zmroku jest zamknięta dla samochodów.
Park organizuje również specjalne wydarzenia związane z nocnym niebem, w tym obserwacje gwiazd i nocne wycieczki.
Historia ochrony saguaro
Historia Saguaro National Park sięga 1933 roku. 1 marca tego roku prezydent Herbert Hoover ustanowił na tym terenie Saguaro National Monument.
Pomysł ochrony tutejszych kaktusów pojawił się jednak wcześniej. Już w latach 20. XX wieku naukowcy i mieszkańcy Tucson zwracali uwagę na konieczność zachowania fragmentu pustyni Sonora w możliwie naturalnym stanie. Jedną z najważniejszych postaci tego ruchu był Homer L. Shantz, prezydent Uniwersytetu Arizona.
Z czasem obszar chroniony powiększał się. W 1961 roku do monumentu włączono Tucson Mountain District. Ostatecznie w 1994 roku Saguaro National Monument otrzymał status parku narodowego.
Dzisiaj park chroni nie tylko same kaktusy, ale cały ekosystem pustyni Sonora, a także liczne stanowiska archeologiczne i obiekty związane z historią osadnictwa.

Nie tylko kaktusy
Choć większość odwiedzających przyjeżdża tutaj przede wszystkim dla saguaro, park jest znacznie bardziej różnorodny. Na jego terenie znajdują się setki stanowisk archeologicznych, historyczne budynki i pozostałości dawnych gospodarstw.
Szczególne znaczenie mają także ślady obecności rdzennych mieszkańców regionu, dla których pustynia Sonora była źródłem pożywienia i innych zasobów.

Kiedy warto przyjechać?
Saguaro National Park można odwiedzać przez cały rok, ale pustynny klimat oznacza, że pora dnia ma ogromne znaczenie. W cieplejszych miesiącach szczególnie ważne są odpowiednia ilość wody, ochrona przed słońcem i rozsądne planowanie pieszych wycieczek.
Przed wyruszeniem na szlak warto sprawdzić aktualne warunki oraz informacje dotyczące bezpieczeństwa. Park może być również dotknięty gwałtownymi opadami i tzw. flash floods, czyli nagłymi powodziami błyskawicznymi.

Saguaro National Park - pustynia, której nie da się pomylić z żadną inną
Saguaro National Park jest jednym z tych miejsc w Stanach Zjednoczonych, które najlepiej pokazują, jak bardzo różnorodny potrafi być amerykański krajobraz.
Nie ma tutaj monumentalnych kanionów ani czerwonych ścian znanych z Utah. Zamiast tego jest rozległa pustynia, góry i tysiące charakterystycznych kaktusów, które przez dziesiątki i setki lat rosną w tym samym miejscu.
Najlepszym sposobem na poznanie parku jest połączenie obu jego części. Wschodni Rincon Mountain District warto przejechać Cactus Forest Loop Drive i poświęcić trochę czasu na pieszą wycieczkę. Zachodni Tucson Mountain District najlepiej poznawać podczas przejazdu Bajada Loop Drive i krótkich spacerów pomiędzy saguaro.
A później warto zostać do zachodu słońca. Gdy pustynia zaczyna zmieniać kolory, a wielkie kaktusy rzucają długie cienie, łatwo zrozumieć, dlaczego właśnie ten fragment Arizony od dziesięcioleci jest chroniony jako jeden z najbardziej charakterystycznych krajobrazów amerykańskiego Południowego Zachodu.